سوء مصرف مواد و داروها

8 درصد تخت هاي بيمارستاني توسط بيماراني اشغال مي شود كه سوء مصرف دارو دارند.

ترامادول

در ميان دارو ها ترامادول از سوء مصرف بيشتري برخوردار است و مصرف نادرست آن ممكن است به تشنج بيانجامد.از آنجا كه اين دارو از خانواده داروهاي مورفين‌دار است ممكن است فرد پس از اعتياد به اين دارو به مصرف "ترياك" يا "هروئين" نيز روي آورد.

ترامادول معمولا به عنوان مسكن و ضد درد بويژه در جراحي‌هاي بزرگ اما در محدوده زماني بستري و براي مدتي كوتاه با دستور پزشك، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

       سالانه 3 هزار ميليارد ريال صرف خريد آنتي بيوتيك در كشور مي كنيم

آنتي بيوتيك يك شمشير دو لبه است كه هم باعث بهبود بيمار شده و هم او را آزرده مي كند .اما با توجه به اينكه اكثر بيماري هاي عفوني ويروسي هستند متاسفانه برخي از افراد به صورت خود سرانه براي سركوب آن از آنتي بيوتيك ها استفاده مي كنند و اين در حالي است كه بيماري هاي ويروسي اصلا احتياجي به آنتي بيوتيك ندارند. همچنين مصرف خودسرانه آنتي بيوتيك مي‌تواند عوارض ناخوشايندي را بر اقتصاد خانواده و جامعه برجاي بگذارد؛ چرا كه با مصرف خودسرانه آنتي‌بيوتيك، بدن بيمار در مقابل اين دارو مقاوم شده و بايد براي اثرگذاري دارو از آنتي‌بيوتيك‌هاي قوي استفاده شود كه هزينه گزافي را بر جامعه تحميل خواهد كرد

     استروئيدهاي آنابوليك

استفاده خودسرانه از استروئيد هاي آنابوليزان در جوانان با عوارضي از جمله قلبي و عروقي ،نارسايي كبدي ، كوتاهي قد ، پرمويي و خشونت صدا ، ازدياد فشار خون ، اختلالات جسمي و رواني و احتمال بروز مرگ هاي ناگهاني ، همراه خواهد بود .

همچنين پرخاشگري  و بروز رفتارهاي ضد اجتماعي از ديگر عوارض استروئيدهاي آنابوليك است.

ديفنوكسيلات

ديفنوكسيلات چهارمين دارو از لحاظ فروش عددي در ميان داروهاي مصرف شده ايران است كه همين موضوع بيانگر سوء مصرف فراوان ازاين دارو است .

عمده مصرف كنندگان ديفنوكسيلات را افرادي تشكيل مي دهندكه قصد ترك يا درمان مواد مخدر را داشته و به توصيه ديگران و يا خود سرانه براي از بين بردن علائم ناشي از قطع مواد به مصرف اين قرص روي آورده اند و متاسفانه با افزايش دارو در مواردي شخص بالغ بر صدها قرص را يكجا مصرف مي كند. قابل توجه اينكه، سازندگان ديفنوكسيلات براي جلوگيري از سوء مصرف آن مقداري آتروپين به آن افزوده اند ولي اين نيز هرگز چاره ساز نبوده و با توجه به تداخل شديد داروئي اين ماده با ضد افسردگي ها و خواب آورها باعث عوارض شديد و مخربي مي گردد .

عوارض سوء مصرف ديفنوكسيلات در افراد با مصرف طولاني مدت و مقدار زياد دارو متفاوت است و بيشتر شامل علائمي نظير خشكي دهان، گر گرفتگي، تاري ديد، يبوست هاي مزمن، خواب آلودگي، بي اشتهائي، خارش، مشكلات تنفسي، تشنج، اشكال در دفع ادرار، تاول هاي شديد عفوني، ناتواني جنسي، تيك هاي عصبي و .... است.

مصرف خودسرانه دگزامتازون بسيار خطرناك است
دگزامتازون تزريقي بايستي صرفاً در موارد داراي انديكاسيون مورد تأييد در منابع علمي تجويز گردد و از مصرف اين فرآورده درموارد سرماخوردگي ، درد دندان ، سردرد، تب و يا سوء مصرف در ورزشكاران  اجتناب شود.

از عوارض ناشي از مصرف آن مي توان  به ضعف عضلاني ، درد عضلاني ، تأخير در ترميم زخمها ، شكستگي استخوان ، پوكي استخوان ، افزايش خطر ابتلا به عفونتها ، برهم خوردن تعادل مايع و الكتروليت هاي بدن ، عوارض چشمي نظير كاتاراكت ، عوارض گوارشي نظير پپتيك اولسر ، عوارض عصبي همچون ايسكميك ، تشنج ، افسردگي و عوارض پوستي همچون پتشي ، اكيموز ، هايپر يا هايپو پيگمانتاسيون ، آتروفي پوست ، تلانژكتازي ، آبسه استريل ، ساركوم كاپوزي و آنافيلاكسي اشاره كرد. 

توصيه هاي پزشكي ساده و داروهاي كم عارضه اي مي تواند در عبور از سرماخوردگي هاي فصلي بيماران را ياري دهند.

     روآكوتان

كه براي درمان جوش‌ هاي پوستي به كار مي ‌رود، عوارض شديدي را به دنبال دارد و بايد حتماً تحت نظر پزشك مصرف شود. چرا كه قبل از مصرف آن، بايد آزمايش‌ هاي مختلفي از جمله آنزيم‌ هاي كبدي انجام شود.

راكوتان يا ايزوترتينوئين دارويي براي درمان آكنه يا جوش پوستي شديد است كه به صورت كپسول خوراكي عرضه مي شود و از مشتقات ويتامين آ  است و داراي عوارضي است كه نبايد آن را به صورت خودسرانه مصرف كرد.

عوارض چشمي شامل خشكي چشم، كدورت قرنيه و كاهش ديد شب كه معمولاً با قطع دارو بهبود مي‌ يابد، خشكي لب كه مهمترين عارضه ي آن است و با استفاده از كرم‌ هاي چرب‌ كننده رفع مي ‌شود، خشكي دهان و بيني كه مي ‌توان از قطره ي چشمي و كرم داخل بيني استفاده كرد.

اين دارو در جوش ‌هاي نوع شديد و در مواردي تجويز مي ‌شود كه داروهاي معمول آكنه مؤثر واقع نشده‌ اند. اما در موارد معمولي نيز با تجويز پزشك قابل استفاده است.

موارد عدم مصرف راكوتان: هنگام بارداري يا شيردهي نبايد آن را مصرف كرد، چرا كه باعث سقط جنين يا عقب ماندگي نوزاد مي ‌شود و عوارض نامطلوبي روي طفل بر جا مي ‌گذارد. اين دارو نبايد تا قبل از يك سال از شروع حاملگي مصرف شود.
حساسيت نسبت به ويتامين آ، راكوتان و داروهاي مشابه، داشتن نارسايي كبدي يا كليوي، مبتلايان به چربي خون بالا و مصرف در كودكان و كهنسالان از ديگر موارد منع مصرف است.